ایام روزه
ایام عید پاک
بیایید خودمان را بیش از حد درگیر اعداد نکنیم: ۶۰۰ هزار به «مردمانی بسیار» اشاره دارد و مقصود از ۴۳۰ سال، «زمانی بسیار طولانی» است. اما بنیاسرائیل بالاخره به راه افتادند. آنان آنقدر باشتاب بیرون آمده بودند که فرصت نداشتند بگذارند خمیر نان عمل بیاید. درست نمیدانستند کجا میروند، اما شاید بهقول مارتین لوتر کینگ، گفته باشند:«ای خدای قادر! سپاسگزاریم. بالاخره آزاد شدیم.»
با اینحال، مؤلفان کتاب خروج نتوانستند در برابر نیازهای زمانهٔ خود و نیز نیاز به ثبت تاریخ تعیینکنندهٔ اسرائیل مقاومت کنند. مهم بود که اسیران تبعیدی بابل این رویداد بنیادین را بهیاد آورند و خاطراتش را زنده کنند، از اینرو، در این برهه آیینهایی که بعداً به جشن پِسَخ افزوده شده بود، در این کتاب وارد شد (آیات ۴۳-۴۹). خلوص قوم، اهمیت آشکار داشت و هیچ بیگانهای نبایستی از این غذا میخورد، تنها مردان بیگانهای که ختنه میشدند اجازهٔ خوردن از آن را داشتند.
مسیحیان نیز با واقعهٔ قدرتمندانهٔ ایمان ما، یعنی رستاخیز، به راه میافتند. ما نیز «بالاخره آزاد شدهایم». دیگر در بند اسارتهای فریبندهٔ زمانه نیستیم، دیگر گرفتار ادعاهای دروغین ترس و مرگ نیستیم. ما در آزادی پس از قیام زندگی میکنیم و این آزادی را با غذای زمانهای آخر جشن میگیریم که آن را شام خداوند میخوانیم.
ما نیز «لشکربهلشکر» از مصر خود بیرون میآییم.