میراثی گرانبها از لوقا
«من کتاب نخست خود را، ای تئوفیلوس، در باب همهٔ اموری تألیف کردم که عیسی به عمل نمودن و تعلیم دادنشان آغاز کرد تا روزی که به واسطهٔ روحالقدس دستورهایی به رسولان برگزیدهٔ خود داد و سپس به بالا برده شد.»
اعمال رسولان ۱: ۱-۲
هرچند لوقای طبیب شاهد عینی زندگی عیسی نبود، اما همراهی او با پولس رسول و آشناییاش با تعداد زیادی از شاهدان عینی وقایع زندگی عیسی، سبب شد که کتاب دو جلدی او (انجیل لوقا و اعمال رسولان) جزئیات بسیار دقیق و قابل اعتمادی از آغاز مسیحیت و پیشرفت آن در قرن اول میلادی را در اختیار ما قرار دهد.
بسیاری از مفسرین کتابمقدس بر این باورند که استفادهٔ به ناگاه از ضمیر «ما» در کتاب اعمال رسولان (اعمال ۱۶: ۱۰) حاکی از این است که لوقا در حین سفر دوم بشارتی پولس رسول به او پیوست و از این پس میتوان لوقا را شاهد عینی بسیاری از وقایع سفرهای بشارتی پولس رسول دانست.
لوقا که تاریخنگار برجستهای بود، با الهام روحالقدس گزارشی از این سفرها تهیه کرد. احتمالاً یکی از دلایلی که لوقا به نگارش انجیل نیز مبادرت کرد، ملاقات او با تعداد زیادی از شاهدان عینی وقایع زندگی عیسی بود. او بهخوبی دریافت که وجود این شاهدان منبع بسیار معتبر و ارزشمندی برای نگارشی دقیق و منظم از روایت تولد و زندگی عیسی خواهد بود.
بدین ترتیب، او که شاهد پیشرفت سریع مسیحیت در قلمرو امپراطوری روم بود، با الهام روح خدا بر آن شد که معجزهٔ زندگی خدای مجسم را در میان آدمیان، نیز خدمات شگفتانگیز رسولان پس از دریافت روحالقدس را برای ما روایت کند.
از این جهت، انجیل لوقا و کتاب اعمال رسولان از جایگاهی ویژه و منحصربهفرد در الهیات مسیحی برخوردارند. انجیل لوقا ما را با سرچشمهٔ ایمان مسیحی ارتباط میدهد و کتاب اعمال رسولان، گزارش جامعی از چگونگی انتشار سریع و برقآسای این ایمان در دنیای عمدتاً بتپرست آن روز را در اختیار ما قرار میدهد.
روایت لوقا از ایمان خالص مسیحیان در آغاز گسترش جهانی انجیل که به تحمل مشقات فراوان برای همهٔ آنها، بهویژه رسولان مسیح انجامید، گنجینهٔ عظیمی است که مسیر کلیسا را در طول تاریخ ترسیم نموده. باشد که امروز نیز ما با توجه به نیازهای جامعهٔ اطراف خود از الگوی موجود در کتاب اعمال رسولان الهام بگیریم.
Bible Study
اعمال رسولان ۱: ۱-۲
1من کتاب نخست خود را، ای تِئوفیلوس، در باب همۀ اموری تألیف کردم که عیسی به عمل نمودن و تعلیم دادنشان آغاز کرد 2تا روزی که به واسطۀ روحالقدس دستورهایی به رسولان برگزیدۀ خود داد و سپس به بالا برده شد.
* لوقا ۱: ۱- ۴
1از آنجا که بسیاری دست به تألیف حکایت اموری زدهاند که نزد ما به انجام رسیده است، 2درست همانگونه که آنان که از آغاز شاهدان عینی و خادمان کلام بودند به ما سپردند، 3من نیز که همه چیز را از آغاز بهدقّت بررسی کردهام، مصلحت چنان دیدم که آنها را به شکلی منظم برای شما، عالیجناب تِئوفیلوس، بنگارم، 4تا از درستی آنچه آموختهاید، یقین پیدا کنید.
* اعمال رسولان ۱: ۱ – ۵
صعود عیسی به آسمان
1من کتاب نخست خود را، ای تِئوفیلوس، در باب همۀ اموری تألیف کردم که عیسی به عمل نمودن و تعلیم دادنشان آغاز کرد 2تا روزی که به واسطۀ روحالقدس دستورهایی به رسولان برگزیدۀ خود داد و سپس به بالا برده شد. 3او پس از رنج کشیدن، خویشتن را بر آنان ظاهر ساخت و با دلایل بسیار ثابت کرد که زنده شده است. پس به مدت چهل روز بر آنان ظاهر میشد و دربارۀ پادشاهی خدا با ایشان سخن میگفت. 4یک بار در حین صرف غذا بدیشان امر فرمود که: «اورشلیم را ترک مکنید، بلکه منتظر آن وعدۀ پدر باشید که از من شنیدهاید. 5زیرا یحیی با آب تعمید میداد، امّا چند روزی بیش نخواهد گذشت که شما با روحالقدس تعمید خواهید یافت.»
* کولسیان ۴: ۷ - ۱۸
درودهای آخر نامه
7تیخیکوس شما را به کمال از احوال من آگاه خواهد ساخت. او برادری عزیز، خادمی امین و همکار من در خداوند است. 8او را نزدتان میفرستم تا از احوال ما آگاه شوید، و تا دل شما را تشویق کند. 9او همراه اونِسیموس، برادر امین و عزیز ما که از خود شماست، نزدتان میآید. ایشان شما را از هرآنچه در اینجا میگذرد آگاه خواهند ساخت.
10آریستارخوس که با من در زندان است، برای شما سلام میفرستد؛ همچنین مَرقُس، پسر عموی برنابا، برایتان سلام دارد. پیشتر به شما دربارۀ او سفارش کردهام که هر گاه نزدتان بیاید، بهگرمی پذیرایش شوید. 11عیسی نیز که یوستوس خوانده میشود، برای شما سلام میفرستد. در میان همکارانم در کار پادشاهی خدا، تنها این چند تن، یهودینژادند، و ایشان مایۀ تسلی من بودهاند. 12اِپافْراس که از خود شما و خادم مسیحْ عیسی است، برایتان سلام دارد. او همواره در دعا برای شما مجاهده میکند، تا با بلوغ کامل، استوار بایستید، و از هرآنچه مطابق با خواست خداست، آکنده باشید. 13من شاهدم که او برای شما و آنان که در لائودیکیه و هیراپولیس هستند، چه بسیار محنت میکشد. 14لوقا پزشک محبوب و همچنین دیماس شما را سلام میفرستند. 15به برادران ما در لائودیکیه و همچنین به نیمفا و کلیسایی که در خانۀ این بانو بر پا میشود، سلام برسانید.
16پس از آنکه این نامه برای شما خوانده شد، ترتیبی دهید که در کلیسای لائودیکیه نیز خوانده شود؛ شما نیز نامه به لائودیکیه را بخوانید.
17به آرخیپوس بگویید: «به هوش باش تا خدمتی را که در خداوند یافتهای به کمال رسانی.»
18من، پولس، این درود را با خط خود مینویسم. زنجیرهای مرا به یاد داشته باشید. فیض با شما باد.
