مصیبت کاهلی
«در بر پاشنهاش میگردد، کاهل بر بسترش!»
امثال ۲۶: ۱۴
هرچند کتاب امثال در توصیف رفتارهای شخص کاهل بیانی آمیخته با طعنه و طنز را برگزیده است، اما عبارات تیز و بُرندهٔ این کتاب هدفی بسیار جدی را در بیدار کردن شخص کاهل از مسیر اشتباهش دنبال میکنند. کتاب امثال در پی نشان دادن این حقیقت است که کاهلی بر تمام فعالیتها و جنبههای مختلف زندگی فرد تأثیری مخرب از خود بهجا گذاشته، سبب ناتوانی کامل شخص میشود. برای نمونه، شخص کاهل در انجام امور روزانهاش با مشکل بزرگی روبهرو میشود؛ چراکه خواب زندگی او را در کنترل خود میگیرد (۶: ۹-۱۱)، یا تنبلی او را از توجه و رسیدگی لازم به امور کاری باز داشته، به کمیت و کیفیت کار او آسیب و خسارت فراوانی وارد میکند (۲۴: ۳۰-۳۱).
از همان آغاز کتابمقدس، ما با خدایی روبهرو هستیم که پیوسته در حال فعالیت است. این خصوصیت خدا در امور روزمرهٔ عیسی نیز بسیار برجسته بود، بهطوریکه او لحظهای را صرف کارهای غیرضروری نمیکرد (یوحنا ۵: ۱۷). همچنین، برای نشان دادن توجه و تمایل خدا به فعالیت، امثال از زندگی سایر موجودات مثال میآورد، موجوداتی که خدا تمایل به فعالیت را در آنها بهصورت غریزی نهادینه کرده تا بدینوسیله جلوهای از خصوصیت فعال خود را از طریق آنها به نمایش گذارد. در این خصوص، مورچه بهعنوان بهترین نمونه برای نشان دادن اهمیت تلاش و فعالیت در زندگی برگزیده شده است: «کاهلا! نزد مورچه برو، و به راههایش بیندیش و حکمت بیاموز!» (۶:۶)
بدینترتیب، با تأمل در جزئیات جهان اطراف و بهویژه در موجودات مختلف و متنوعی که در استفاده از خلقت و طبیعت خدا با ما سهیم هستند، انسان میتواند هرچه بیشتر جای خود در چرخهٔ حیات را دریافته، این حقیقت را درک کند که تحرک و فعالیت لازمهٔ حیات انسان است. کاهلی خصلتی است که نهتنها به زندگی فرد صدمات فراوانی وارد میکند، بلکه افراد کاهل برای خانواده و جامعهٔ اطراف خود نیز باری گران هستند که از سرعت جامعه برای حرکت رو به جلو میکاهند.
در عهدجدید نیز ما با هشدارهایی جدی بر علیه کاهلی روبهرو میشویم. پولس رسول افرادی را که برای تأمین معاش خانواده و حتی نزدیکان از خود تلاشی به خرج نمیدهند، از بیایمانان پستتر میشمارد؛ چراکه این افراد با در پیش گرفتن شیوهای بسیار اشتباه در زندگی، شخصیت فعال خدای کتابمقدس را انکار کرده، نمونهٔ بسیار بدی از ایمان مسیحی در جهان اطراف خود بهجای میگذارند.