بنیانگذار فرقهٔ مورمونها که بود و این بدعت چگونه آغاز شد؟ برای دانستن جواب، قسمت پیشین را مطالعه کنید.
تأسیس کلیسایی جدید
در ماه مه همان سال، اسمیت و کاودری به جنگلی رفتند و دربارهٔ تعمید و آمرزش گناهانشان دعا کردند. وقتی دعا میکردند، یحیی تعمیددهنده بر ایشان ظاهر شد و کهانت هارونی را به ایشان اعطا کرد و رهنود لازم برای تعمید یکدیگر را به ایشان داد. بعدها، پطرس و یعقوب و یوحنا نیز بر ایشان ظاهر شدند و کهانت ملکیصدق را به ایشان واگذار کردند.
از آنجا که به اسمیت گفته شده بود که سایر کلیساها و اعتقادنامهها و پیروان آنها دروغین و منفور هستند، «یگانه کلیسای راستین» در 6 آوریل 1830 با حضور پنج نفر دیگر در فایت در نیویورک تشکیل شد و آن را «کلیسای عیسی مسیحِ مقدسین روز آخر» نام نهادند. در جلسهٔ افتتاحیه، اسمیت مکاشفهای از خدا دریافت که او را به مقام بینندهٔ رؤیا، مترجم زبانها، نبی و رسول منصوب میکرد. با رشد کلیسای مورمون، مخالفتها آغاز شد و ایشان در سال 1831 همگی مجبور به مهاجرت به ایالت اوهایو شدند. پس از مدتی از آنجا به ایالت میسوری رفتند. در آنجا بر اسمیت مکاشفه شد که «صهیون» در همانجا برقرار خواهد شد و معبدی بنا خواهد گردید. لذا، «مقدسین» میبایست زمینهای بسیار بخرند.
در سال 1833، پیروان اسمیت مکاشفات اولیهٔ او را تحت عنوان «کتاب احکام» منتشر ساختند. او در سال 1835 آن را مورد تجدید نظر قرار داد و بسیاری از مکاشفات اولیه را مورد حذف و تعویض قرار داد! او در همین اثنا، چند کتاب دیگر نیز نوشت که همه به انبیای پیشین مربوط میشدند.
سرگردانی مورمونها و قتل اسمیت
مورمونها در اثر آزارهای مردم از ناحیهای به ناحیهٔ دیگر در ایالت میسوری نقل مکان میکردند. بسیاری از آنان کشته یا پراکنده شدند و سرانجام، به ایالت ایلینوی رفتند. در آنجا اسمیت شهری زیبا ساخت به نام نائووو (Nauvoo). اسمیت هم شهردار شهر بود، هم فرمانده لشکر خود، هم نامزد ریاست جمهوری آمریکا، هم نبی، و هم رائی و مؤسس کلیسای مورمون.
مخالفت مردم روزبهروز شدیدتر میشد و اسمیت متهم به تعدد زوجات و اختلاس در داراییهای کلیسا شد (و البته اتهامات متعدد دیگر). سرانجام، او و برادرش را در شهر کارتِیج در ایالت ایلینوی دستگیر و محبوس کردند. پس از سه هفته، در 27 ژوئن 1844، جماعتِ خشمگین به زندان ریختند و او و برادرش را کشتند!
ادامهٔ کار مورمونها
پس از اسمیت، بریگهام یانگ (Brigham Young) که در زمان حیات اسمیت رسول بود، رهبری مورمونها را بهدست گرفت. او عدهای از ایشان را به ایالت یوتا برد و صهیون جدید خود را در ژوئیه 1847 در آنجا بنا کرد. این شهر «سالت لِیک سیتی» (Salt Lake City) نام گرفت. او رهبری سختگیر بود و در سراسر زندگیاش تعدد زوجات را رواج میداد، اما بر اثر فشار حکومت مرکزی، تعدد زوجات در سال 1894 از سوی رهبران مورمون ممنوع و مختص به قلمروهای آسمانی گردید.
در سال 1830، وقتی اسمیت و پنج یارش کلیسای مورمون را بنا نهادند، هیچکس تصور نمیکرد که این فرقه امروز به چنین گسترشی دست یابد. در حال حاضر، کلیسای عیسی مسیحِ مقدسین روز آخر (کلیسای مورمون) در ایالت یوتا کماکان رو به رشد است و دارای حدود 9 میلیون عضو و 45 هزار میسیونر در سراسر جهان میباشد. دانشگاه بریگهام یانگ تخمین میزند که تا سال 2080 تعداد مورمونها به 256 میلیون نفر برسد.