شايد قبل از هر چيز، مهمترين و اولين راه پيشگيرى از وقوع آزار جنسى به كودك، با تمام وجود دوستداشتن و ابرازكردن آن، چه از طريق بيان لفظى و چه از طريق بوسيدن و در آغوشكشيدن میباشد. كودكى كه از نظر روحى و عاطفى اغنا شده باشد، كمتر جذب افرادى مىشود كه او را با انگيزههاى نادرست محبت مىكنند. معمولاً چنين كودكى به دليل داشتن اعتماد به نفس بالا، راحتتر نسبت به درخواستهاى ناشايست ديگران جواب «نه» مىدهد. اين كودك به دليل اطمينان از محبت بى چون و چراى والدين خود، اگر دچار آزار جنسى قرار گيرد، این موضوع را به احتمال زیاد با والدینش در میان خواهد گذاشت.
بهمنظور پيشگيرى، خوب است که آموزش صحيح مسائل جنسى و مهارتهاى اجتماعى را به كودكان مان بياموزيم:
- شناخت اندامهاى جنسى: به كودكان خود بگوييد كه خدا بدن ما را آفريده و همهٔ قسمتهاى آن خوب است، اما بعضى قسمتهاى آن خصوصى است. كودك را با اندامهاى جنسىاش و با «اسامى صحيح آن» آشنا كنيد. در هنگام صحبت در مورد اندامهاى جنسى، از كلمات عيب، بد و زشت استفاده نكنيد؛
- لمس خوب و بد: براى او انواع لمس را توضيح دهيد. بوسيدن و در آغوشگرفتن اعضاى خانواده كه حس خوبى به او مىدهند، لمس خوب است. لمسهاى بد، فرد را عصبانى و مضطرب مىكند؛
- مالكيت بدن: به كودك بياموزيد كه او مالك بر بدن خود است، حتى اگر لمس ديگران از نوع لمس خوب باشد او همچنان اجازهٔ اعتراض دارد. هنگام شستشوى بدن كودك اجازه دهيد كه او خودش قسمت خصوصىاش را بشويد، يا از او اجازه بگيريد. در مورد معاينهٔ پزشك نيز به كودك توضيح دهيد كه اين كار با اجازهٔ او و با حضور شما صورت خواهد گرفت؛
- نه گفتن: در فرهنگ ما احترامگذاشتن به بزرگترها بسیار پسندیده است، اما در عین حال نباید اطاعت محض و بىچونوچرا را تعلیم داد. البته بچهها بايد در درجهٔ اول از والدين خود اطاعت كنند و در نبود آنها به پرستار يا معلم و شخص مسئول گوش دهند، اما در اين مسير نيز بايد «نه گفتن» را به كودك بياموزيد، اينكه «هيچ كس» حق ندارد بدون اجازه و با زور به بدن او دست بزند. هيچوقت بهخاطر رعايت ادب، او را مجبور نكنيد ديگران را ببوسد يا در آغوش شخصى به زور بماند؛
- تمرين سناريو: سناريوهاى مختلف را بهصورت گفتگو با آنها تمرين كنيد. بهطور مثال:
- مادر: «اگر در دستشويى مدرسه كسى قصد داشت به جاى خصوصى تو دست بزند چهكار مىكنى؟»
كودك: «مىگویم نه.»
مادر: «اگر دوباره خواست دست بزند چهكار مىكنى؟»
كودك: «جيغ مىزنم.»؛
- مادر: «اگر در دستشويى مدرسه كسى قصد داشت به جاى خصوصى تو دست بزند چهكار مىكنى؟»
- شوخى ممنوع: شوخى با آلت تناسلى يا هر قسمت خصوصى دیگر، باعث ايجاد پيام دوگانه در ذهن کودکان مىشود؛ زیرا اين شوخى، با اين موضوع كه اندام تناسلى او خصوصى است مغايرت دارد؛
- زندگى بدون راز: به او بگوييد كه قرار نيست با هيچكس رازى داشته باشد، مگر رازی كوتاهمدت مثل غافگيركردن كسى براى تولد و… كه در نهايت همه از آن باخبر خواهند شد؛
- آگاهى از اينكه كودك ما كجا و با كه هست: كودك را بهتنهایی در اتاقی در بسته با بزرگسال رها نكنيد. در کل نسبت به اينكه او كجا و با چه كسى است هوشيار باشيد، البته اين به معناى نگرانى هميشگى نيست.
در نهايت ما بهعنوان والدين، اميدواريم تا با آموزش صحيح به فرزندانمان بتوانيم آنها را از خطر آزار جنسى محافظت كنيم. آموزشهایی مانند: احترام گذاشتن به خود او، به بدن او و آموزش نه گفتن در مقابل آنچه كه كودك را آزار میدهد.
چگونه تشخیص دهیم کودکی مورد آزار جنسی قرار گرفته است؟ در مقابل آن چه رفتارى باید داشته باشیم (چه واکنشی باید از خود نشان دهیم)؟ در بخش سوم به این موضوعات خواهيم پرداخت.
اگر شما تجربه يا پیشنهادی در اين مورد داريد، لطفاً آن را با ما در میان بگذارید.
