عیسی یك نمونه یا الگو از دعا را به شاگردان خود تعلیم داد كه به «دعای ربانی»معروف است (متی 9:6- 13). دعایی كه بسیاری از ما آن را از حفظ میخوانند، اگرچه [به نظر من] مناسبتر آن است كه این دعا را «دعای شاگردان» بنامیم. دعاهای عیسی با پدر آسمانی ماهیت متفاوتی داشتند (نگاه كنید به یوحنا 17 تا دعای ربانی واقعی را ببینید). در 11 سپتامبر 2001، همین دعای ساده وقتی با لحن آرام اُپراتور تلفن خوانده شد، به «تاد بیمر» كمك كرد تا با شجاعت بر علیه ربایندگان پرواز شمارهٔ 93 وارد عمل شود، اقدام متهورانهای كه بدون شك زندگی و دارایی عدهٔ بیشتری را نجات داد، چرا كه آن هواپیما برای یك حملهٔ تروریستی به كاخ سفید ربوده شده بود. تاد بیمر، آن مرد ایمان و سایر سرنشینان هواپیما، در آن روز قهرمانانه جان باختند. چندین اصل مهم در این دعای ساده كه عیسی تعلیم داد وجود دارد و در واقع، چهار اصل بنیادی از این دعا اتخاذ شدهاند که عبارتند از: ستایش، اعتراف، شكرگزاری و درخواست.
ای پدر ما كه در آسمانی،
(آیات 9 – 10)
نام تو مقدس باد،
پادشاهی تو بیاید،
ارادهٔ تو چنانكه در آسمان انجام میشود،
بر زمین نیز به انجام برسد.
اولین بخش این دعا شامل ستایش و پرستشی است كه ما به خدا تقدیم میكنیم، چون ارادهٔ او بر همه چیز در آسمان و زمین غلبه دارد.
نان روزانهٔ ما را امروز به ما عطا فرما.
(آیه 11)
این عبارت كه به تنهایی یك آیه را شامل میشود، بسیار مهم است، چرا كه دو اصل بنیادی «درخواست» و «شكرگزاری» در آن دیده میشود. در اینجا یاد میگیریم كه هر روز تنها برای نیاز همان روز دعا كنیم و برای آن شكرگزار باشیم. طبیعت ضعیف انسانی ما همواره بر نیازهای آینده تمركز میكند، به همین دلیل نیز همیشه نگران و مضطرب است. ما تنها میتوانیم در همین لحظه و همین امروز زندگی كنیم. این همان نكتهای است كه عیسی میخواست بر آن تأكید كند. خدا هر روز فیض و رحمت خود را به ما میبخشد و انتظار دارد كه از آن استفاده كنیم، چون روز بعد رحمت او تازه میشود.
و قرضهای ما را ببخش،
(آیه 12)
چنانكه ما نیز قرضداران خود را میبخشیم.
در این آیه با اصل بنیادی «اعتراف» روبهرو هستیم. «قرضها» در اینجا اشاره به گناه یا نقطهضعف دارد. پس ما به گناهان خود در حضور خدا اعتراف میكنیم. هدف خدا این است كه مفهوم دو لبهٔ آمرزش را فراموش نكنیم و كسانی را كه نسبت به ما گناه كردهاند ببخشیم.
و ما را در آزمایش میاور،
(آیه 13 الف)
بلكه از آن شرور رهاییمان ده.
در اینجا بخش دیگری از اصل بنیادی درخواست را میبینیم. دو تقاضا شامل «طلبیدن رحمت خدا» و «مداخلهٔ او در وسوسههایی» است كه در زندگی خود با آنها مواجه میشویم.
زیرا پادشاهی و قدرت و جلال تا ابد از آن توست.
(آیه 13 ب)
آمین.
و یك بار دیگر ستایش خود را به خدا تقدیم میكنیم. لطفاً به این تأكید مضاعف در آغاز و پایان دعا توجه كنید.
اینها رهنمود دعا هستند نه دستورالعمل یا حكم الهی. ما دستور نداریم كه در زمانهای مشخص و در مكانهای خاص دعا كنیم. بسیاری از مسیحیان عادت به دعای روزانه در یك زمان مشخص را بسیار مفید میدانند. مثلاً اینكه هر صبح با مطالعهٔ كتاب مقدس آغاز شود. برخی دیگر معتقد هستند كه اگر ابتدا و انتهای روز با دعا همراه باشد بهتر است. وقتی بدانیم به چه چیزی احتیاج داریم، هر ساعتی از روز میتوانیم حتی با یك دعای كوتاه به حضور خدا برویم. آیا وقتی در كلاس درس نشستهاید، میتوانید در سكوت دعا كنید؟ بدون شك می توانید. فكر میكنید قبل از برگزاری هر آزمون چه تعداد دعا در سكوت انجام میشود؟
حتی در حین رانندگی و وقتی سرگرم انجام كاری هستیم نیز میتوانیم برای چند لحظه به حضور خدا دعا كنیم. برخی این نوع دعا را دعای تلگرافی یا دعای گلولهای مینامند، مانند وقتی كه نیازی مبرم داریم یا در شرایط خطرناكی هستیم و خیلی سریع و كوتاه میگوییم: «خدایا كمك.» حتی كسانی هم كه به خدا اعتقاد ندارند این كار را میكنند، چون ممكن است خدا آن موقع در آنجا باشد!
ما از نمونههایی كه عیسی در طول زندگی زمینی خود برایمان قرار داد یاد میگیریم كه همواره دعا كنیم، آنهم با صداقت و خلوص نیت. خیالتان راحت باشد، منظمبودن در دعا و زندگی متعهدانه نسبت به دعا حتی برای اغلب مسیحیان باسابقه هم دشوار است، یك عمر زمان میخواهد تا كامل شود، چون دنیای اطراف ما پیوسته سبب پریشانی و ناراحتی فكری ما میشود.
- دعا برای من چه مفهومی دارد؟
- آیا تاكنون شاهد بودهام كه دعا در زندگی من یا اشخاص دیگر تحولی ایجاد كرده باشد؟
- آیا برای من سخت است كه بهطور مرتب و منظم دعا كنم؟ چه چیزی میتواند مانع حواسپرتی من بشود؟ بهنظر من چه زمانی برای دعا بهتر است؟
- آیا خدا برای مدت كوتاهی مرا در اجابت درخواستم منتظر نگه داشته است؟ در این صورت، فكر میكنم دلیل آن چه میتوانست باشد؟
- دعای عیسی در فصل 17 یوحنا را میخوانم. از این قسمت چه درسی راجع به قدرت دعا یاد میگیرم؟