موضوعات مورد گفتوگو:
- تعریف مراقبت یا مشاوره اولیه
- فرایند مشاوره
- تمرین
۱. مراقبت یا مشاوره اولیه چيست؟
مراقبت، فرآيند توجه و كمكِ به ديگران در مواقع دشوار زندگي است. در مبحث ما، «مراقبت» يعني كمك كردن به افراد بهگونهاي كه آنها بتوانند با ياري خواستن از خدا، به خودشان كمك كنند.
مراقبت در هنگام سوگواری، زماني مطرح ميشود كه شخصي در اثر غم و اندوه (سوگ)؛ ناتوان ميگردد بطوریکه با کوچکترین شکست یا ناراحتی، در هم ميشكند و قادر به ادامهي روال طبيعي زندگي (روشهاي مديريت زندگي) نيست.
مراقبت در هنگام سوگواری، به افراد کمک میکند تا بتوانند احساسات و افكارشان را بیان کنند. همچنین فرايند واكنشهاي طبيعي نسبت به یک موضوع را آسان ميكند. اين نوع از مراقبت باعث «تغییر تفكر یا نگرش» در چالشهاي حاصل از شکست و كنار آمدن با تغييرات، در زندگي فرد آسيبديده ميشود.
در این زمینه، مشاوره و تعليم کوتاه (در زمان مناسب و در صورت لزوم) میتواند مؤثر باشد. هدف اصلي از اين كار بيشتر ابراز «محبت» ،«توجه»، «اهميت» و «همراهي و حضور» در كنار فرد آسيبديده میباشد.
سلامت رواني، وضعيت صحت و سلامتي است كه در آن شخص تواناییهای خود را میشناسد، ميتواند با استرسهاي معمول زندگي دست و پنجه نرم كند، به طور پربار و مفيدي كار كند و با گروه يا سازماني كه عضو آن است همكاري و مشاركت داشته باشد (دراينجا بيشتر منظور دولت يا سازمانهاي غيردولتي است).
راهنمايي، عبارت است از فرایند كمك به افراد در انتخابهاي مهمي كه بر زندگيشان تأثير ميگذارند.
بحران، شامل بُعد خطر و بُعد فرصت (براي رشد و درك) میباشد. ممکن است موضوعی برای يك شخص بحران محسوب شود، اما همان موضوع برای فردی دیگر بحران محسوب نمیشود.
سوگ، درد شديد احساسي و حس غم و اندوهی سوزناک است.
ماتم، فرايند به يادآوردن و انديشيدن درباره از دست دادن يا مرگ ميباشد.
كمك به ديگران براي ديدن و توجه به مسائل ريشهاي در زندگيشان
(به عنوان نتيجه رويدادهايي كه آسيب رواني به بار ميآورند):
ميوههاي يك گذشته دردناك براي مثال ميتوانند: خشم، ترس، افسردگي و اعتماد به نفس پايين باشند. اما آن ميوه تنها نشانهاي است از اينكه جايي اشتباهي وجود دارد و توجه ما را به ريشههايي چون تجاوز، طردشدگي، شرم يا تلخي معطوف مينمايد.
در روند مراقبت از كساني كه سوگوار هستند، به افراد كمك مينماييم تا:
- فرايند سوگواری را درك كرده و بدانند كه خداوند آنان را از چه مراحلي ميگذراند؛
- براي ادامه زندگي برنامهریزی کنند و روابط و الگوهاي تازهاي ايجاد نمايند؛
- با طيفي از احساسات، افكار و واكنشها به آسيبهاي رواني و مرگ کنار بیایند؛
- همه چيز را به خدا واگذارند و بگذارند تا او شفا، حيات و آرامي خودش را بديشان هديه دهد.
تمرین:
در گروههاي كوچك در مورد مشكلات فرهنگي پيرامون موضوعات زیر گفتگو كنيد:
- مراقبت، راهنمايي، همراهي (با افراد آسيب ديده).
خوب است پرسشهاي زير را در ذهن داشته باشيد:
- چگونه/ چرا افراد در اين شرايط قرار گرفتهاند؟
- چگونه/ چرا آنان افكار، احساسات و رفتارهاي خود را در الگويي خاص (كه برخي مثبت و برخي ديگر منفي ميباشند) حفظ ميكنند ؟
- چگونه ميتوانم به آنها كمك كنم تا تصويري از يك آينده مثبت و اميدواركننده به دست آورند؟
- چگونه ميتوانم به افراد آسيب ديده، در حالي كه با تغيير در زندگي دست و پنجه نرم ميكنند، ياري دهم و حمايتشان كنم؟
- وقتي شروع به شنيدن صحبتهاي افراد شكست خورده ميكنيد ميوه (يا نشانه هاي يك مشكل) را مي بينيد، اما ريشه درخت (آسيب رواني) چيست؟
- برای شنیدن وقت بگذارید، حتی اگر زمان بیشتری احتیاج باشد. صبور باشید و بدون قضاوت گوش كنيد. نتيجهي کار شما این است كه افراد با پرداختن به ريشهی مسائل، بيشتر رشد ميكنند.
اما شما چگونه، به عنوان یک مشاور، میتوانید به دیگران کمک کنید تا ریشهی آسیبهای روانی را شناسایی کنند؟
این موضوعی است که در قسمت بعدی به توضیح آن خواهیم پرداخت و به مهارتها و راهنماییهایی که برای طی کردن این مسیر و رسیدن به ریشه است، اشاره خواهیم کرد.