دوشنبه ۱۷ مهر

دوستان ایوب، حکیمان دروغین

«خداوند به اِلیفاز تیمانی فرمود: “خشم من بر تو و بر دو دوستت افروخته شده است، زیرا در بارهٔ من مانند خدمتگزارم ایوب به درستی سخن نگفتید.”»

ایوب ۴۲: ۷

از متن مکالمهٔ ایوب و دوستانش این‌گونه پیداست که ایوب در جامعهٔ اطراف خود دارای اعتبار و منزلت زیادی بوده است (۴: ۳-۴). به‌طوری که، در ابتدا دوستان او برای هفت شبانه روز در کنار او نشسته، جسارت ابراز کلامی در محکومیتش نیافتند، اما به محض آنکه ایوب در بیان رنج خویش آغاز به ناله و شکایت کرد، دوستان او نیز حکمت خود را به رخ کشیده و به نمک پاشیدن بر زخم‌های ایوب پرداختند. ظاهراً رنج ایوب ابزار لازم برای تحمیل باورهایی اشتباه را در اختیار آنها قرار داده بود؛ زیرا آنها بر این باور بودند که وجود رنج در زندگی نتیجهٔ تنبیه خداوند است و زندگی شخص عادل و پارسا باید همیشه قرین کامیابی باشد. با دیدن وضعیت فلاکت‌بار ایوب، دوستان او متقاعد شده بودند که باورهای آنها عین حقیقت است. آنها با خود می‌گفتند به‌یقین ایوب مرتکب گناهی شده که خدا این‌گونه او را به وضعیتی هولناک دچار کرده است. اما، پایان کتاب ایوب باور اشتباه این افراد را به‌روشنی نمایان می‌سازد؛ چراکه تنها در انتهای ماجرا مشخص می‌شود که نه گناهان ایوب، بلکه عدالت و پارسایی او دلیل رنج‌های او بوده است.

از سوی دیگر، آنها با مقایسهٔ وضعیت ایوب و شرایط خودشان متقاعد شده بودند که اکنون در جایگاهی قرار دارند که می‌توانند به‌عنوان سخنگویان خدا ایوب را توبیخ کرده، او را ترغیب به توبه از گناهانش کنند، غافل از اینکه دانش آنها تنها معلوماتی نظری در مورد خدا بود که از باورهای روز جامعه سرچشمه می‌گرفت و نتیجهٔ ارتباط مستقیم و زندهٔ آنها با خدا نبود.

به‌عبارت دیگر، آنها فقط دربارهٔ خدا صحبت می‌کردند و نه با خدا، حال آنکه ایوب در سخنان خود همواره خدا را مخاطب قرار می‌داد، به‌گونه‌ای که او حتی در حین مکالمه با دوستانش خدا را طرف اصلی دعوی خود قلمداد می‌کرد. به همین خاطر و به دلیل داشتن رابطه‌ای زنده با خدا، کلام و رفتار ایوب حاکی از صداقت و راستی وجود او بود.

امروزه نیز بسیاری از مسیحیان به اشتباه باورهایی شبیه باورهای دوستان ایوب را طریق خدا قلمداد کرده، زندگی همیشه کامیاب را به مردم بشارت می‌دهند، غافل از اینکه بسیاری از اوقات، زندگی مقدس و مورد پسند خدا از میان سختی‌ها عبور می‌کند.