ایام روزه
ایام عید پاک
در روایات ملی ما لحظات و وقایعی هستند که میخواهیم آنها را مشخص کنیم و به یاد بسپاریم تا مبادا فراموش شوند. «یکشنبهٔ یادبود» از این قبیل موارد است که در آن خاطرهٔ جنگهای گذشته و حال را با قوت حفظ میکنیم. در ایالات متحده «روز شکرگزاری» چنین حالتی دارد و اکنون ۱۱ سپتامبر هم از بُعدی دیگر در حافظهٔ ملی مردم این کشور ثبت شده است. اینها وقایعی تعیینکننده در زندگی یک ملتاند و ما با احترام عمیق آنها را پاس میداریم.
خروج از مصر همواره در ایمان یهودی واقعهای تعیینکننده بوده است و رسماً در آیین پِسَخ گرامی داشته میشود. در متنی که امروز میخوانیم از این آیین یاد شده است، اما گزارش مشروح این فصل وقایع بعدی و مرگ نخستزادگان را دربَر نمیگیرد، بلکه مجموعهای از دستورالعملها را برای بزرگداشتی سالانه شامل میشود. ولی پیام اساسی آن روشن است: خدا قطعاً به نفع قومش عمل میکند؛ دیگر فرصتی برای فریبکاری نیست؛ فرعون نمیتواند در برابر این بلا مقاومت کند؛ اسرائیل در آستانهٔ آزادی است.
در هفتهٔ پس از عید پاک، مسیحیان نیز واقعهای را بهیاد میآورند و جشن میگیرند که ما را در مسیر آزادی قرار داد. این فقط یک تعطیلی رسمی نیست، بلکه یک روز مقدس جهانی است که آن را جشن میگیریم. روزی است که موتور قدرتمند خلقتی تازه شروع به کار کرد. در این هفته چگونه میتوانیم عید پاک را در دلها و اعمالمان زنده نگاه داریم؟ یا به تعبیر فراموشنشدنیِ شاعرِ کشیش جرارد منلی هاپکینز، چگونه اجازه خواهیم داد که خدا «در ما عید پاک برپا کند؟»