آیا این تصویر میتواند ترسناکتر از این هم بشود؟ اکنون تصویری هولناک در برابرمان است از یک چاه بیانتها (همان هاویه/م.) که مکانی است برای نابودی و هرج و مرج که بیشتر شبیه به چیزی است که در فیزیک نجومی، آن را «ضد-ماده» مینامند. از آن چاه، لشکری از حشرات آمادۀ جنگ و تا دندان مسلح و شکنجهگر انسانها بیرون میآیند. وظیفهشان این است که زندگی را برای همۀ آنانی که بر پیشانیشان مُهر خدا نخورده، تبدیل به جهنم کنند. این عذاب هولناک پنج ماه طول خواهد کشید، تا اینکه مردمان آرزوی مرگ کنند. شاید چنین تصاویری در یک صبح جمعه در ماه نوامبر کمی دور از ذهن بهنظر برسد، اما باید بهیاد داشته باشیم که یوحنا از این نمادهای پر از جاذبه فقط به این منظور استفاده نکرده تا رویایی دربارۀ آخر زمان ارائه دهد، بلکه تفسیر و تعبیری از وقایع زمان خود را ارائه میداد تا قدرت امپراطوری روم را رسوا کند. خوانندگان هشیار در آن روزگار احتمالاً شروع کرده بودند به تشخیص برخی اشارات، نظیر نام پادشاه این حشرات هراسآور، یعنی «آپولیون» که میتوانست پژواک نام یکی از خدایان روم، به نام «آپولو» باشد. نبوت آنقدر که اهمیت و مفهوم زمان حال را شرح میدهد، به پیشگویی آینده نمیپردازد. اما از آنجا که زمان حاضر آبستن آینده است، لازم است به سخنان نبی گوش فرا دهیم. باید از خود بپرسیم که کدام عناصر موجود در این نوشتۀ نبوتی و مکاشفهای باید مورد توجه قرار گیرد، توسط چه کسانی، و به چه طریقی. همچنین باید از خود بپرسیم که آیا حقیقتاً و عمیقاً سخنان عیسی را که در سرتاسر عهد جدید طنینافکن است، به گوش جان شنیدهایم، این فرمایش را که «هراسان مباشید».