سه‌شنبه ۵ اردیبهشت

آغاز جفا بر کلیسا

پس ایشان را گرفتند و چون عصر بود، تا روز بعد در حبس نگاه داشتند.

اعمال رسولان ۴: ۳

جامعهٔ یهودی قرن اول میلادی، جامعه‌ای متکثر و متنوع به لحاظ اجتماعی، سیاسی و مذهبی بوده است. فلاویوس یوسیفوس (۳۷-۱۰۰ میلادی)، تاریخ نگار یهودی، عمده‌ترین گروه‌‌های یهودی را در کتاب «تواریخ یهود» خود به سه مکتب اصلی فکری تقسیم می‌کند که شامل صدوقیان، فریسیان و اسنیان می‌باشند. هر کدام از این گروه‌ها به‌نوعی در شکل‌گیری دنیایی که عهد جدید در بستر آن شکل می‌گرفت نقش اساسی داشتند.

لوقا در کتاب اعمال رسولان، آغازکنندهٔ جفا بر رسولان و کلیسای اولیه را مقامات یهودی و علی‌الخصوص صدوقیان می‌داند. صدوقیان اشراف کهانتی ثروتمند با قدرت سیاسی بودند و طبقه‌ای متنفذ را تشکیل می‌دادند. ایشان با وجود تعداد اندک، نمایندهٔ طبقهٔ بالای ثروتمند جامعه بودند. یک فرد معمولی نمی‌توانست صدوقی شود، مگر آن‌که در یک خانوادهٔ صدوقی به‌دنیا آمده باشد. فلاویوس در خصوص مرامشان می‌نویسد: «رفتار صدوقیان نسبت به دیگری تا حدی وحشیانه است و با هم حزبی‌های خود نیز مانند بربرها سخن می‌گویند که گویی غریبه هستند.»

صدوقیان از لحاظ سیاسی با اشغالگران رومی همکاری می‌کردند و به‌ظاهر از هر فعالیتی که موقعیت سیاسی و مذهبی ایشان را حفظ کند، دریغ نمی‌نمودند. از نظر مذهبی بیشتر نفوذ ایشان به آیین‌های کهانتی معبد اورشلیم خلاصه می‌شد. ایشان تنها به پنج کتاب موسی معتقد بودند و سایر کتاب‌های مورد وثوق سایر یهودیان چون کتب انبیا و حکمت را مردود می‌دانستند. صدوقیان به معاد جسمانی و تقدیر نیز معتقد نبودند و انتظار مسیحای موعود برایشان اندیشه‌ای موهوم بود.

با توجه به آنچه گفته شد، می‌توان درک کرد تا چه حد جنبش مسیحیت اولیه که توسط رسولان اداره می‌شد، می‌توانست در تعارض با اعتقادات صدوقیان قرار گیرد و موقعیت و نفوذ ایشان را به‌خطر اندازد. برای صدوقیان، پیام مسیحیت که منادی برادری و برابری و تحقق وعده‌های انبیا توسط عیسی به‌عنوان مسیح رستاخیز کرده که نوید معاد جسمانی را به همگان می‌رساند، خطرناک بود. از این دریچه، صدوقیان اولین گروهی بودند که جفای بر کلیسا را آغاز کردند.

پیام محبت، برابری، حیات جاودان و زندگی اخلاقی در تمامی اعصار برای بسیاری از اهل قدرت خطر ایجاد کرده است. لذا، کلیسای مسیح پیوسته توسط شرارت این جهان و خودخواهی مردمان مورد جفا بوده است.